Mỗi năm, khi tháng 12 về, không khí Giáng Sinh lại tràn ngập khắp các con phố, khu dân cư, trung tâm thương mại và nhà thờ trên toàn thế giới. Ánh đèn lung linh, cây thông Noel, những bản nhạc Giáng Sinh quen thuộc cùng hình ảnh ông già Noel đã trở thành dấu hiệu không thể thiếu của mùa lễ hội cuối năm. Tuy nhiên, đằng sau không khí rộn ràng ấy là một ngày lễ có lịch sử lâu đời, mang ý nghĩa tôn giáo, văn hóa và nhân văn sâu sắc.
Cùng 24H Travel tìm hiểu về nguồn gốc hình thành, ý nghĩa và các biểu tượng tiêu biểu của Lễ Giáng Sinh, để hiểu rõ hơn vì sao ngày lễ này không chỉ quan trọng với người theo đạo Kitô, mà còn trở thành một lễ hội mang tính toàn cầu.
Lễ Giáng Sinh là gì?
Lễ Giáng Sinh (Christmas), còn được gọi là Noel, Lễ Thiên Chúa Giáng Sinh hay Lễ Sinh Nhật Chúa Giê-su, là ngày lễ kỷ niệm sự ra đời của Chúa Giê-su Kitô – nhân vật trung tâm của Kitô giáo. Theo niềm tin của các tín hữu, Chúa Giê-su là Con Thiên Chúa nhập thể làm người, giáng sinh tại thành Bethlehem thuộc xứ Giu-đê (nay thuộc lãnh thổ Palestine), vào khoảng giữa năm 7 trước Công nguyên đến năm 2 trước Công nguyên.
Tên gọi Noel bắt nguồn từ tiếng Pháp Noël, có liên hệ với chữ Emmanuel trong Kinh Thánh, mang ý nghĩa “Thiên Chúa ở cùng chúng ta”. Điều này thể hiện niềm tin cốt lõi của Kitô giáo: Thiên Chúa đã đến sống giữa con người, chia sẻ thân phận và mang lại ơn cứu độ cho nhân loại.
Ngày nay, Lễ Giáng Sinh được cử hành chính thức vào ngày 25/12 dương lịch hằng năm. Tuy nhiên, các hoạt động mừng lễ thường bắt đầu từ tối 24/12, gọi là Lễ Vọng Giáng Sinh, do theo quan niệm lịch Do Thái cổ, một ngày mới bắt đầu từ lúc mặt trời lặn chứ không phải từ nửa đêm.
Nguồn gốc lịch sử của Lễ Giáng Sinh
Trong những thế kỷ đầu Công nguyên, các Kitô hữu chưa có truyền thống mừng ngày sinh của Chúa Giê-su. Thậm chí, nhiều cộng đoàn Cơ Đốc sơ khai còn cho rằng việc ăn mừng sinh nhật là phong tục của dân ngoại, nên không phù hợp với đức tin của họ. Trong khoảng ba thế kỷ đầu, lễ Giáng Sinh chưa được tổ chức một cách chính thức và rộng rãi.
Đến thế kỷ IV, khi Kitô giáo dần được công nhận và phát triển mạnh mẽ trong Đế quốc La Mã, Giáo hội bắt đầu xác lập một ngày cụ thể để cử hành lễ Giáng Sinh. Ngày 25/12 được lựa chọn, trùng với thời điểm người La Mã tổ chức lễ hội thờ Thần Mặt Trời bất khả chiến bại (Sol Invictus) và các lễ hội mùa đông như Saturnalia.
Việc chọn ngày 25/12 mang nhiều ý nghĩa:
-
Giúp các Kitô hữu dễ dàng cử hành lễ mà không bị chính quyền La Mã nghi ngờ trong giai đoạn tôn giáo này còn bị đàn áp.
-
Mang tính biểu tượng mạnh mẽ: Chúa Giê-su được xem là “Ánh sáng thế gian”, đến để xua tan bóng tối, tương ứng với thời điểm đông chí, khi ánh sáng bắt đầu trở lại.
Năm 312, Hoàng đế Constantine cải sang Kitô giáo, tạo bước ngoặt lớn cho tôn giáo này. Đến năm 354, Giáo hoàng Liberius chính thức công bố 25/12 là ngày lễ Giáng Sinh của Chúa Giê-su, đánh dấu sự ra đời chính thức của lễ này trong lịch phụng vụ Kitô giáo.
Ý nghĩa của Lễ Giáng Sinh
Ý nghĩa tôn giáo
Về mặt tôn giáo, Giáng Sinh là ngày kỷ niệm biến cố trọng đại: Thiên Chúa nhập thể làm người. Đối với các tín hữu Kitô giáo, đây là nền tảng của đức tin – Chúa Giê-su đến thế gian không trong quyền lực hay giàu sang, mà trong hình hài một hài nhi nghèo khó, nằm trong máng cỏ.
Biến cố Giáng Sinh mang thông điệp về:
-
Tình yêu vô điều kiện của Thiên Chúa dành cho con người
-
Sự khiêm nhường, hy sinh và phục vụ
-
Niềm hy vọng về sự cứu độ và hòa giải
Ý nghĩa nhân văn và xã hội
Vượt ra ngoài khuôn khổ tôn giáo, Giáng Sinh dần trở thành ngày lễ của gia đình và cộng đồng. Đây là dịp để:
-
Các thành viên trong gia đình sum họp, chia sẻ và gắn kết
-
Mọi người dành cho nhau những lời chúc tốt đẹp, những món quà mang ý nghĩa tinh thần
-
Lan tỏa thông điệp yêu thương, bác ái và sẻ chia với những hoàn cảnh khó khăn
Ở nhiều quốc gia, Giáng Sinh còn gắn liền với các hoạt động thiện nguyện, hỗ trợ người nghèo, người vô gia cư, người già neo đơn – thể hiện tinh thần nhân ái vốn là cốt lõi của ngày lễ này.
Các biểu tượng tiêu biểu của Lễ Giáng Sinh
Cây thông Noel
Cây thông Noel có nguồn gốc từ nước Đức vào khoảng thế kỷ XVI. Loài cây này có đặc điểm luôn xanh tươi ngay cả trong mùa đông khắc nghiệt, nên được xem là biểu tượng của sự sống, hy vọng và vĩnh cửu.
Theo thời gian, cây thông trở thành trung tâm trang trí trong mùa Giáng Sinh, được treo đèn, ngôi sao, quả châu và đặt quà bên dưới. Trong Kitô giáo, cây thông còn được ví như “cây sự sống”, gắn với hình ảnh Đức Kitô mang lại sự sống mới cho nhân loại.
Ông già Noel (Santa Claus)
Hình tượng ông già Noel bắt nguồn từ Thánh Nicholas, một giám mục sống vào thế kỷ IV tại Myra (nay thuộc Thổ Nhĩ Kỳ), nổi tiếng với lòng nhân ái và việc âm thầm giúp đỡ người nghèo, đặc biệt là trẻ em.
Qua nhiều thế kỷ và sự giao thoa văn hóa, hình ảnh này dần được “hiện đại hóa” thành ông già Noel vui tính, mặc áo đỏ, râu trắng, cưỡi xe tuần lộc phát quà cho trẻ em trong đêm Giáng Sinh. Hình tượng này ngày nay mang ý nghĩa tượng trưng cho sự hào phóng, niềm vui và phép màu của tuổi thơ
Hang đá và máng cỏ
Hang đá Giáng Sinh tái hiện cảnh Chúa Giê-su chào đời trong một chuồng bò nghèo khó tại Bethlehem. Bên trong hang đá thường có tượng Hài Nhi Giê-su, Đức Mẹ Maria, Thánh Giuse, các mục đồng, ba nhà đạo sĩ và các thiên thần.
Truyền thống dựng hang đá được khởi xướng từ năm 1223 bởi Thánh Phanxicô Assisi, nhằm giúp mọi người cảm nhận rõ hơn sự khiêm nhường và tình yêu của Thiên Chúa.
Ngôi sao Giáng Sinh
Ngôi sao Giáng Sinh gắn với câu chuyện ngôi sao Bethlehem đã dẫn đường cho ba nhà đạo sĩ từ phương Đông đến bái lạy Chúa Hài Đồng. Vì vậy, ngôi sao trở thành biểu tượng của ánh sáng, sự dẫn lối và phép màu.
Ngôi sao thường được treo ở vị trí cao nhất trên cây thông hoặc mái nhà thờ, tượng trưng cho niềm tin và hy vọng.
Quà Giáng Sinh
Việc trao tặng quà trong dịp Giáng Sinh bắt nguồn từ hình ảnh ba nhà đạo sĩ dâng vàng, trầm hương và mộc dược cho Chúa Hài Đồng. Ngày nay, quà Giáng Sinh mang ý nghĩa bày tỏ tình yêu thương, sự quan tâm và gắn kết giữa con người với nhau.
Giá trị của món quà không nằm ở vật chất, mà ở tấm lòng và thông điệp yêu thương được gửi gắm bên trong.
Kết luận
Trải qua hàng nghìn năm lịch sử, Lễ Giáng Sinh đã vượt ra khỏi phạm vi tôn giáo để trở thành một ngày lễ mang ý nghĩa toàn cầu. Dù được đón mừng theo những cách khác nhau ở mỗi quốc gia, mỗi nền văn hóa, nhưng tinh thần cốt lõi của Giáng Sinh vẫn không thay đổi: tình yêu thương, hy vọng, hòa bình và sự sẻ chia.
Hy vọng bài viết trên của 24H Travel đã giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về nguồn gốc, ý nghĩa và các biểu tượng của Lễ Giáng Sinh, từ đó cảm nhận trọn vẹn hơn giá trị sâu sắc của ngày lễ đặc biệt này.
